Phân tích tác phẩm Hạnh phúc của một tang gia của Vũ Trọng Phụng

Đề bài: Phân tích tác phẩm Hạnh phúc của một tang gia của Vũ Trọng Phụng

Bài làm

Vũ Trọng Phụng  (1912-1939) là một nhà văn, nhà báo nổi tiếng của Việt Nam đầu thế kỉ 20. Tuy thời gian cầm bút ngắn ngủi nhưng những gì ông để lại in dấu một cây bút đa tài với sự phong phú về thể loại, gồm nhiều truyện ngắn, tiểu thuyết, phóng sự, kịch, phê bình văn học, báo… Đặc biệt, với tài năng châm biếm, đả kích sắc sảo, ông đã mạnh dạn phê phán những thói xấu xa, giả dối của xã hội thực dân phong kiến nửa đầu thế kỉ 20. Điều đó thể hiện rất rõ trong tiểu thuyết “Số đỏ”, một tác phẩm hay, giàu kịch tính mà sau này được nhiều đạo diễn chuyển thể thành kịch, phim. Dù là truyện hay phim, kịch thì tác phẩm cũng đều rất lôi cuốn người đọc, người xem. Đặc biệt, đoạn trích “Hạnh phúc của một tang gia” đã gây ấn tượng mạnh mẽ cho người đọc.

Ngay từ nhan đề chương truyện, ta đã thấy ẩn hiện một ý nghĩa châm biếm sâu xa, một sự đả kích lớn. Tang gia, một nỗi đau mất mát vậy mà lại mang tới hạnh phúc có vẻ như mâu thuẫn, bất hợp lý. Nhưng trớ trêu, đó lại là sự thật. Một đám tang cụ Tổ diễn ra, mọi người trong gia tộc và cả những người quen biết đều vui như Tết. Ai cũng thấy đây là dịp may hiếm có để thỏa mãn một nguyện vọng, một ý đồ nào đó. Nhà văn đã vạch rõ chân tướng nhố nhăng, lố bịch của những hạng người mang danh là thượng lưu, quý phái, văn minh, tân tiến nhưng thực chất lại là những kẻ cặn bã, tây chẳng ra tây ta chẳng ra ta.

Xem thêm:  Phân tích nghệ thuật mô tả các pho tượng của Huy Cận trong bài thơ "Các vị La Hán chùa Tây Phương"

phan tich tac pham hanh phuc cua mot tang gia cua vu trong phung - Phân tích tác phẩm Hạnh phúc của một tang gia của Vũ Trọng Phụng

Phân tích tác phẩm Hạnh phúc của một tang gia

Tác giả đã xây dựng thành công những tình huống điển hình, qua đó bộc lộ những tính cách đặc sắc. Với những kẻ có quan hệ ruột thịt với cụ Tổ, cái chết của cụ chẳng mảy may làm chúng tiếc thương, trái lại đem đến cho chúng niềm vui to lớn không che giấu nổi, một sự “hạnh phúc”. Ai cũng nghĩ đến cái lợi cho mình, đúng với cái nhan đề của đoạn trích khiến ta thấy khó thể thay thế bằng một nhan đề nào khác thích hợp hơn. Những tiếng khóc, sự “báo hiếu” của con cháu thực chất là sự khoe giàu sang với thiên hạ. Dưới ngòi bút trào phúng, châm biếm, đả kích, các nhân vật trong đoạn trích hiện lên thật nực cười, những tiếng cười ra nước mắt. Thực chất tâm trạng những người con, cháu của cụ Tổ trước cái chết của cụ là gì?

Cụ cố Hồng – con trai cả của cụ Tổ rất vui sướng vì cho đây là cơ hội để tỏ ra già yếu khi lo cho cái chết của cha, phơi bày rõ sự lố lăng cùng với sự ngu dốt của một bộ phận người trong xã hội phong kiến.

Xuân tóc đỏ là nhân vật chính xuyên suốt trong tiểu thuyết. Chính hắn đã tác động tới cái chết của cụ Tổ khi vạch tội ngoại tình của vợ Phán. Vốn là kẻ lưu manh giả danh trí thức, thời thế thay đổi, Xuân cũng chớp lấy thời cơ mà bịp bợm, mà phỉnh nịnh. Đổi lại, Xuân được mọi người kính nể.

Xem thêm:  Một số ban trẻ hiện nay cho rằng: ''Trước hết phải sống cho mình". Theo anh (chị), trách nhiệm của bản thân khác vói tính vị kỉ như thế nào

Những nhân vật khác cũng vậy. Họ ăn mừng trên một thây ma. Cậu Tú Tân trổ tài chụp ảnh, khoe mẽ chiếc máy ảnh mới. Bà Văn Minh diện đồ xô gai kiểu mốt đồ tang mới du nhập và Phán mọc sừng thì hưởng lợi sau khi được rỉ tai chia thêm vài nghìn đồng.

Bức tranh châm biếm về một gia đình với cái chết của người thân còn có sự góp mặt của những hạng người tự xưng là văn minh, thượng lưu nhưng thực chất chỉ là những kẻ văn minh rởm với bộ não rỗng tuếch của xã hội. Cái chết được tổ chức linh đình giống như một bữa tiệc mừng. Không một chút trịnh trọng, luyến thương mà thay vào là sự vui vẻ, nói cười, chỉ trỏ, bàn luận…

Thật mỉa mai và chua xót khi chứng kiến cảnh những người dân hai bên đường đổ ra xem, chỉ trỏ, “khen” đám ma to khiến người nhà thêm sung sướng. Thói đời đã được lột tả trần trụi, bi kịch trong từng tình huống hài hước và trào phúng. Họ mải mê chạy theo những xu hướng mới lạ, tây hóa để thể hiện mình là người văn minh, là người của thời đại, được ưa chuộng và tâng bốc. Tất cả đều mang một mục đích riêng của chính bản thân mình.

Đọc “Hạnh phúc của một tang gia”, ta thấy cả một xã hội tha hóa như bày ra trước mắt. Sự tha hóa đã len chân, chi phối cảm xúc của con người, làm chết đi những cảm xúc chân tình. Nó làm cho đạo lý bị giẫm đạp, giá trị đạo đức đảo lộn. Người ta không thừa nhận mình sai nhưng những chi tiết hành động đã vạch trần cái sai của họ. Đồng tiền cùng với sự lưu manh hóa đã biến thành gốc rễ, ngự trị trong mỗi con người ấy, sai khiến họ làm những điều nhố nhăng, lố bịch, thật đúng là một sự đả kích lớn.

Xem thêm:  Phân tích nghệ thuật và tính sử thi trong tác phẩm rừng xà nu, tác Nguyễn Trung Thành

Tuấn Đức