Phân tích tác phẩm Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam

Đề bài: Phân tích tác phẩm Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam.

Bài làm

Nhà văn Thạch Lam sinh năm 1910, mất năm 1942, khi ông vừa mới 32 tuổi. Bởi vậy, sáng tác ông để lại không nhiều. Qua các tác phẩm của ông, ta vẫn thấy được một phong cách riêng biệt, trong sáng, giản dị mà thâm trầm sâu sắc. Đó là những đóng góp đáng quý cho sự nghiệp phát triển văn xuôi trước Cách mạng tháng Tám. Truyện ngắn Hai đứa trẻ trích từ tập Nắng trong vườn của ông đã phản ánh những cảnh đời mang vẻ bề ngoài dường như không có gì đặc biệt nhưng khi đi vào bên trong mới thấy gợi lên bao niềm xót xa, thương cảm.

Hai chị em Liên và An, người độ mười hai, mười ba, người độ tám, chín tuổi. Nếu quên đi cái độ tuổi của hai chị em thì cuộc sống diễn ra sau đó cũng không có gì để đáng nói nhiều. Nhưng cái độ tuổi ăn học ấy, gặp cảnh nhà sa sút phải theo cha mẹ dời phố lên đây kiếm sống mới thấy thật cơ cực. Công việc của hai chị em là trông coi cái gian hàng nhỏ, phải thức cho đến khi có xe lửa đi qua, may có khách xuống mua hàng. Sự sống với hai chị em lúc này thu hẹp lại, là cái chõng hàng nước, là một gánh phở rong hay một gia đình nhà xẩm. Cái hiện hữu của sự sống vốn đã ít ỏi ấy cùng với mọi cảnh vật nhanh chóng chìm vào trong bóng tối mênh mông. Ánh sáng rực rỡ của các toa tàu thì vun vút lao qua tưởng như một cõi nào xa lạ.

Xem thêm:  Nhận định về bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu, ông Phạm Văn Đồng cho rằng đó là "Khúc ca của những người thất thế nhưng vẫn hiên ngang". Anh (chị) hăy phân tích bài văn để làm sáng tỏ nhận định trên

phan tich tac pham hai dua tre cua nha van thach lam 1 - Phân tích tác phẩm Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam

Phân tích tác phẩm Hai đứa trẻ 

Cả một thế giới buồn tẻ gợi lên với bao niềm thương cảm sâu xa. Thế giới ấy âm thầm, lặng lẽ. Đêm đen đồng hành cùng cái nghèo nàn, khốn khó, đồng hành cùng phố huyện xác xơ. Nơi đây, gọi là cuộc sống bởi có những con người đang hiện hữu nhưng lại được miêu tả với sự xa cách cuộc sống, mọi thứ chỉ là ảo ảnh xa xôi không bao giờ dám mơ ước tới. Nhưng đây là thế giới thực, cuộc sống thực của hai chị em.

Theo sự chuyển biến của thời gian, từng phân cảnh truyện lần lượt xuất hiện. Phần đầu là cảnh chợ chiều có tiếng trống thu không, hai chị em loay hoay xếp dọn cửa hàng. Tiếp theo là hình ảnh phố huyện về đêm, bóng tối bao phủ khắp nơi, dấu hiệu của sự sống không gì khác là mấy ánh đèn. Cuối cùng, sự sống được miêu tả cũng chỉ là những hình ảnh thoáng qua, là chuyến tàu đêm vun vút chạy qua trong chốc lát cùng tiếng ồn và ánh sáng.

Thời gian diễn ra thật mau lẹ. Không gian là sự thay đổi từ cảnh chiều tàn cho đến khi màn đêm buông xuống, đất trời về khuya. Cảnh vật mang một màu sắc u ám, từ nhờ nhờ chuyển sang đen sẫm. Càng về khuya thì màu cuộc sống càng tăm tối, khung cảnh gợi sự hoang tàn, phiên chợ tàn, góc chợ đơn sơ, quán nước nghèo nàn, những kiếp người cơ cực. Hình ảnh đoàn tàu vụt qua trong đêm tối như hiện thân của một cuộc sống nhộn nhịp thật xa vời với nơi đây.

Xem thêm:  Bình luận lời khuyên của Huấn Cao khi cho chữ viên quản ngục: "Ở đây lẫn lộn... cũng đến nhem nhuốc mất cái đời lương thiện đi”(Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân - Văn 11). Từ đó hãy nêu lên ý nghĩa sâu sắc của việc Huấn Cao cho chữ viên quản ngục

Phố huyện lúc hoàng hôn vừa buông là tiếng trống thu không vang ra từng tiếng gọi chiều về, là phương tây đỏ rực như lửa cháy, những đám mây hồng như hòn than sắp tàn, là dãy tre làng đen lại, là tiếng ếch, là muỗi…

Cảnh chiều tàm gợi nỗi buồn se sắt, bóng tối như ngập đầy vào đôi mắt Liên, cảm giác buồn xâm chiếm trong em.

Bức tranh chiều tàn có sự đan xen, hòa trộn giữa cái êm đềm, thi vị của thiên nhiên với cái nghèo khổ, bần cùng của con người.

Sau một ngày cực nhọc, con người chỉ được chào đón bằng cái mệt rã rời với bóng tối vắng lặng. Cảnh vãn chợ càng bộc lộ rõ cái nghèo với những rác rưởi và những đứa trẻ nhặt rác.

Những ngọn đèn leo lét, những đốm sáng của một vài hoạt động ban đêm lọt thỏm trong bóng tối. Trống cầm canh đã vang lên khô khốc. Tàu cũng đã đi qua, ngày thực sự đã hết, không còn gì để mà chờ đợi nữa, chị em Liên cũng đi vào giấc ngủ.

Bối cảnh câu chuyện diễn ra mang đậm màu sắc tối đen của con người và hoàn cảnh sống. Mỗi người một vẻ nhưng cùng chung cái nghèo khó. Những kiếp sống phiêu bạt, chỉ trông chờ vào may rủi như bị xã hội bỏ quên, đầy thương cảm xót xa.

Riêng với chị em Liên, đoàn tàu còn gợi những kỉ niệm êm đềm đã trôi qua, khác với cuộc sống ảm đạm nơi đây. Đoàn tàu trở thành sự háo hức, mong chờ của hai đứa trẻ, không chỉ để cầu may bán hàng cho khách mà còn là niềm vui, sự khao khát của chúng cũng như những người dân nơi đây.

Xem thêm:  Vỉ sao phải bảo vệ môi trường?

Đọc truyện ngắn Hai đứa trẻ ta như đi vào thế giới tâm tình, xúc động trước những mảnh đời khốn khó trong xã hội xưa. Truyện không chỉ gợi nhắc về tình cảm gắn bó với quê hương, với những kỉ niệm vui buồn mà qua đó còn thể hiện tấm lòng nhân ái của nhà văn đối với những kiếp người nghèo khổ, sống lam lũ, buồn tẻ, mỏi mòn với những tia hi vọng về cuộc sống tốt đẹp hơn như gửi vào trong những chuyến tàu xa.

Tuấn Đức