Phân tích tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

Đề bài: Phân tích tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân.

Bài làm

Trong nền văn học Việt Nam hiện đại có nhiều tên tuổi lớn, trong đó phải kể tới nhà văn tài hoa Nguyễn Tuân, một nhà văn đã nhận được rất nhiều sự yêu mến của các thế hệ học trò và của nhiều độc giả. Một trong những tác phẩm độc đáo của ông là tác phẩm Chữ người tử tù mà nhân vật đặc biệt trong tác phẩm tạo nên hình tượng tiêu biểu cho cái đẹp là nhân vật Huấn cao với cảnh cho chữ, một cảnh tượng khác lạ, góp phần làm nên sự độc đáo của tác phẩm.

Dưới bút pháp lãng mạn của Nguyễn Tuân, Huấn Cao hiện lên là một nhân vật có tầm vóc phi thường mà nhà văn muốn gửi những ước mơ, khao khát của mình vào đó. Từ tài hoa là cái được bộc lộ rõ bên ngoài đến cái thiên lương trong tâm hồn và cái khí phách hiên ngang, tất cả hội tụ trong con người Huấn Cao, tạo ra một hình ảnh hết sức phi thường.

phan tich tac pham chu nguoi tu tu cua nguyen tuan 1 - Phân tích tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

Phân tích tác phẩm Chữ người tử tù

Mở đầu tác phẩm là cuộc đối thoại đáng chú ý của viên quản ngục và thơ lại. Qua cuộc đối thoại, nhân vật trung tâm trong câu chuyện giữa hai người chính là Huấn Cao – người tử tù. Ông được nhắc đến là người nổi tiếng, văn võ song toàn, uy danh đồn khắp cõi tỉnh Sơn. Nổi bật lên ở cái tài của ông là chữ viết đẹp. Mỗi con chữ ông viết ra là sự kết tinh của tâm hồn, khí phách, thiên lương và tài hoa. Nhìn chữ ông viết, người ta thấy khát vọng tung hoành của một đời con người. Hiểu được điều đó, viên quản ngục khao khát có được chữ của ông. Điều đó trở thành tâm nguyện lớn nhất, thiêng liêng nhất của ông ta.

Xem thêm:  Phân tích và nêu cảm nghĩ của em về đoạn trích "Cha con nghĩa nặng” trong tác phẩm cùng tên của Hồ Biểu Chánh

Huấn cao không chỉ là người có tài, chữ tâm trong ông cũng thật lớn, ông luôn có tấm lòng quý trọng thiên lương của con người. Đó chính là cái gốc rễ của nhân cách Huấn Cao.

Mang thân phận của một người tử tù đang bị cai quản bởi viên cai ngục nên trong mắt Huấn cao, quản ngục là một kẻ tầm thường làm nghề thất đức. Ông căm ghét viên cai ngục cũng chính bởi căm ghét xã hội thối nát, xã hội đã thôi thúc ông đứng lên cầm đầu cuộc khởi nghĩa chống lại triều đình và bị bắt vào đây. Đến khi nhận ra mặt tốt của viên cai ngục thì Huấn Cao cảm thấy ân hận và xúc động trước tấm lòng của viên cai ngục.

Cuộc gặp diễn ra hết sức éo le giữa một bên là viên quản ngục và một bên là người tử tù chỉ còn ít ngày nữa phải ra pháp trường. Họ là ở hai phía đối kháng nhau nhưng bằng tình yêu nghệ thuật, sự ngưỡng mộ một tài năng của viên quản ngục và bằng sự thông tuệ của Huấn Cao đã cảm được tấm lòng của viên cai ngục, ông đã đồng ý cho chữ viên quản ngục.

Cảnh tượng xưa nay chưa từng có đã diễn ra, đó là cảnh cho chữ trong nhà tù, điều kì lạ ấy càng làm sáng lên những phẩm chất cao đẹp của Huấn cao trong nơi tù ngục tối tăm, dơ bẩn. Huấn cao trước giờ chỉ cho chữ những người ông xem là tri kỉ nên việc ông cho chữ viên quản ngục có thể nói rằng, vượt qua cái ranh giới, cái chiến tuyến của hai kẻ đối kháng, họ đã tìm thấy ở nhau một sự đồng điệu về tâm hồn yêu nghệ thuật. Cái ranh giới, cái rào cản kia có thể do cuộc sống, do hoàn cảnh hay vì một lí do nào đó đem lại không mạnh bằng tình yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp. Huấn cao đã nhìn ra cái góc khuất tốt đẹp ấy trong viên quản ngục.

Xem thêm:  Bình giảng bài thơ "Đây thôn Vĩ Dạ" của Hàn Mặc Tử

Cảnh cho chữ diễn ra trong buồng giam chật hẹp, hôi hám, bẩn thỉu. Người ở vị trí tử tù lúc này trở nên đầy quyền uy khi vừa viết chữ vừa khuyên viên quản ngục. Viên quản ngục thì khúm núm, vái lạy Huấn Cao như một bậc thánh nhân. Cảnh cho chữ chính là sự khẳng định cái đẹp, cái thiên lương sẽ thắng cái xấu, cái ác. Ánh sáng rực rỡ của bó đuốc đã đẩy lùi bóng tối, mùi thơm của chậu mực đã xua đuổi mùi hôi hám, màu trắng của vuông lụa nổi bật trên cái u ám của nhà tù. Cái đẹp hoàn toàn thắng thế, chế ngự cái xấu. Những con người đại diện cho quyền lực lúc này chẳng những không có sự hung hăng, cao ngạo của kẻ nắm quyền hành mà trái lại là thái độ kính trọng, tôn sùng cái đẹp. Sự tác động của Huấn Cao tới suy nghĩ, tình cảm, thái độ của viên quản ngục cho thấy cái đẹp luôn có ở khắp mọi nơi, luôn chiến thắng cái xấu, cái ác, cái đẹp kết nối con người lại với nhau. Đó cũng chính là giá trị nhân văn của tác phẩm.

Qua việc xây dựng hình tượng nhân vật Huấn cao, tượng trưng cho nhân cách và khí phách cao đẹp, tác giả đã khẳng định cái đẹp luôn chiếm ưu thế, trước sau cái đẹp sẽ chiến thắng cái xấu, dù cho bất kì hoàn cảnh nào thì đã là cái đẹp bản chất thì sẽ không một sức mạnh nào có thể đè bẹp nó.

Xem thêm:  Phân tích đoạn cuối bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu: "Ta muốn ôm, Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn; Ta muốn riết mây đưa và gió lượn, Ta muốn say cánh bướm với tình yêu; Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều... - Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!"

Tuấn Đức