Phân tích tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của nhà văn Nguyễn Minh Châu

Đề bài: Phân tích tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của nhà văn Nguyễn Minh Châu.

Bài làm

Nhà văn Nguyễn Minh Châu là một cây bút tiêu biểu của văn học Việt Nam thời kì đổi mới. Các tác phẩm của ông có thể chia thành hai giai đoạn, Giai đoạn đầu ông viết đề tài người lính. Giai đoạn sau, các trang viết của ông thường đi sâu vào cảm hứng đời tư, về thế sự với vấn đề đạo đức và triết lí chân thực. Tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của ông viết năm 1983 là một tác phẩm xuất sắc. Chiếc thuyền ngoài xa đã đặt ra nhu cầu nhận thức lại về hiện thực cuộc sống con người trong cuộc sống thời bình với muôn mặt của đời sống.

Câu chuyện bắt đầu từ một tình huống bất ngờ và đầy nghịch lí, được phát hiện bởi người nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng. Chính qua tình huống ấy, Phùng đã nhận ra nhiều điều về cuộc sống, con người và nghệ thuật. Anh thấy, phải đến gần cuộc sống, cảm nhận sâu sắc cuộc sống để nhìn thấy những mâu thuẫn bên trong, bất ngờ và nghịch lí, từ đó khám phá được sự thật được ẩn giấu, thấy được chiều sâu bản chất, thấy được giá trị đích thực của nghệ thuật là phản ánh cuộc sống, gắn với cuộc sống.

phan tich tac pham chiec thuyen ngoai xa cua nha van nguyen minh chau - Phân tích tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của nhà văn Nguyễn Minh Châu

Phân tích tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa

Dưới ngòi bút miêu tả của tác giả, qua nhân vật Phùng, cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng hiện ra. Cảnh đẹp làm con tim người nghệ sĩ rung cảm tới mức như bị bóp nghẹt. Anh thấy ngập tràn hạnh phúc, một cảm xúc đẹp tới độ trong ngần, cảm nhận được cái chân-thiện-mĩ của cuộc đời. Ở đây có sự đồng điệu, đồng cảm giữa tâm hồn người nghệ sĩ với thiên nhiên khiến anh cảm thấy tâm hồn được thanh lọc trở nên trong trẻo và thanh khiết. Đây cũng chính là quan niệm của tác giả về cái đẹp. Theo tác giả, cái đẹp phải có tác dụng thanh lọc tâm hồn, hướng con người tới những giá trị cốt lõi, cái đẹp là đạo đức.

Xem thêm:  Nghị luận: Suy nghĩ về mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng

Để theo đuổi và hoàn thiện quan niệm về cái đẹp của mình, Nhà văn cho nhân vật của mình chứng kiến câu chuyện về cuộc đời của người đàn bà làng chài. Bà là hiện thân của người phụ nữ lam lũ, đói khổ. Cả hai vợ chồng người phụ nữ làng chài được tác giả miêu tả với những nét thô nám, gai góc, lộ rõ vẻ mệt mỏi, nhọc nhằn.

Họ chung sống trong cái cơ cực bần hàn đã là quá khổ rồi, vậy mà lại còn sống trong sự bạo hành. Điều lạ là người vợ luôn cam chịu những trận đòn dã man của người chồng. Cảnh cư xử của những con người được gọi là vợ chồng của nhau trái ngược với con thuyền đẹp kia. Cuộc sống thật không như là mơ nếu như ta đi sâu vào để nhìn vào bên trong để nhận ra cái bản chất.

Qua phiên tòa, người đọc cũng hiểu được những tâm sự của người phụ nữ khổ sở ấy. Từ chỗ bất bình trước cách hành xử của người chồng, người nghệ sĩ đã kéo họ đến tòa để nhờ tòa phân xử thì đến đây, anh và những ai có mặt tại phiên tòa thực sự ngỡ ngàng. Người phụ nữ ấy cam chịu, quyết không phản kháng, cũng không bỏ chồng vì chị thương con, thương chồng, tự lí giải cho mình nguồn cơn giận dữ của chồng là do cái nghèo, cái túng thiếu mà thấy mình không giúp gì được. Chị nhận tất cả lỗi về mình và chắt chiu những hạnh phúc nhỏ nhoi vì vẫn cảm nhận được những lúc vui vẻ trên thuyền. Chính lúc này, người nghệ sĩ đã nhìn thấy cái đẹp bản chất bên trong cái hình thể thô nám bên ngoài của người phụ nữ, một sự hi sinh, cam chịu không chỉ là bản năng mà rõ ràng có lí trí, có tình cảm, có chịu sự tác động của hoàn cảnh. Giá như cuộc sống không đói nghèo thì chắc chị cũng chẳng bị chồng đánh như vậy.

Xem thêm:  Nghị luận vấn đề: Học tập là quyền lợi và nghĩa vụ của học sinh, sinh viên

Lật giở đến những trang cuối của truyện, bức ảnh của nghệ sĩ Phùng lại được nhắc tới như để khẳng định sức ảnh hưởng của bức ảnh đó. Bức ảnh gợi lên câu chuyện của người phụ nữ làng chài như một sự trải nghiệm trong đời người nghệ sĩ.

Qua tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa, nhà văn Nguyễn Minh Châu đã để lại trong lòng người đọc những ấn tượng sâu sắc về cách nhìn nhận những giá trị đích thực của cuộc sống, những điều chiêm nghiệm về cuộc đời, con người và nghệ thuật, nhắc chúng ta khi nhìn nhận đánh giá sự việc cần phải có cái nhìn đa chiều và đi vào bản chất.

Tuấn Đức