Phân tích bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu

Đề bài: Phân tích bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu.

Bài làm

Xuân Diệu (1916-1985) là một trong những nhà thơ lớn của Việt Nam. Nhớ tới ông là nhớ tới gương mặt tiêu biểu của thơ Mới. Ông đã mang hơi thở  cuộc sống, hơi thở tình yêu vào thơ vừa gấp gáp, dồn dập vừa sâu lắng, mênh mang với nỗi khát khao sống đẹp, sống căng đầy trọn vẹn. Bài thơ “Vội vàng” là một minh chứng cho ngọn lửa tình yêu luôn bùng cháy trong thơ ông.

“Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt nữa

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi”

Đó là tâm trạng đầy khát khao muốn giữ lại tất cả thiên nhiên tươi đẹp quanh mình. Chỉ có tình yêu thiên nhiên mãnh liệt và cảm xúc dạt dào mới khiến ông bộc lộ niềm khát khao lớn như vậy. Tác giả như muốn độc chiếm thiên nhiên, đất trời làm của riêng, muốn lưu giữ nó bên mình dẫu biết rằng, nắng gió là hiện tượng tự nhiên, không phải muốn giữ, muốn buộc là được. Ở đây không phải là sự ích kỉ mà là một nỗi mong muốn, khát vọng cái đẹp ở lại mãi với thời gian.

“Của ong bướm này đây tuần tháng mật

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây lá của cành tơ phơ hất

Của yến anh này đây khúc tình si

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi

Mỗi sáng sớm thần vui hằng gõ cửa”

Xem thêm:  Bàn luận về vấn đề đi ẩu, vượt ẩu

phan tich bai tho voi vang cua xuan dieu - Phân tích bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu

Phân tích bài thơ Vội vàng

Vẫn tuôn theo mạch cảm xúc về vạn vật, cỏ cây, nhưng cái đẹp đã có phần cụ thể hơn, có thể cầm nắm được, cái đẹp ẩn hiện thấp thoáng bóng hồng “… chớp hàng mi”. Lời thơ mượt mà, ngôn từ bóng bẩy, bức tranh thiên nhiên của mùa xuân thật nhiều màu sắc. Điệp từ “này đây” vừa diễn tả được số lượng nhiều của cảnh vật tươi đẹp vừa toát lên tâm trạng say mê, thả hồn vào khung cảnh đất trời tươi đẹp, ngọt ngào “tuần tháng mật”.

Không biết tác giả muốn nắm giữ hay níu giữ cái đẹp, chỉ thấy đọc thơ ông thấy gấp gáp, cảm giác như những cái đẹp mà ông say đắm có gì đó mong manh theo sự xuất hiện dồn dập trong thơ ông.

Thì đây, tâm trạng của nhà thơ đã rõ, một khoảng lặng sau dấu chấm ngắt câu thơ thành hai, một nét buồn khi ý thức rõ rệt về sự trôi đi của thời gian:

“Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa”.

Tâm trạng buồn:

“… Xuân đang đến nghĩa là xuân sẽ qua

Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già”

Cảm xúc của tình yêu thiên nhiên đang lúc sôi nổi bỗng lắng xuống “xuân… qua”, “xuân già”. Qua sự diễn tả sự chuyển biến ấy của cảnh vật và thời gian, tác giả muốn gửi gắm nỗi niềm tâm sự về một sự nuối tiếc thời tuổi trẻ, một thời đầy thơ mộng, đắm say:

Xem thêm:  Các Mác nói: "Mọi tiết kiệm, suy cho cùng là tiết kiệm thời gian”, Hãy giải thích và làm sáng tỏ câu nói trên

“Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại

Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời”

Nhà thơ Xuân Diệu đã mang đến một triết lý sâu sắc về thời gian, mang đến một cái nhìn mới mẻ và chân thực về thời gian và dùng nó để so sánh với tuổi trẻ của con người. Mùa xuân luôn căng đầy sức sống, mùa xuân qua đi rồi cũng sẽ trở lại, nhưng đời người chỉ có một lần. Tuổi trẻ, tuổi đẹp nhất của đời người sẽ qua đi. Đấy là một sự thật ai cũng phải đón nhận cho dù nó thật nghiệt ngã, là điều đáng tiếc nuối mà nhà thơ không muốn đối mặt.

Trong tâm trạng nuối tiếc, nhà thơ đã phải “vội vàng”, gấp gáp tận hưởng cái đẹp, không phải là sống gấp như một bộ phận thanh niên trong xã hội chỉ lo hưởng thụ không chịu lao động, học hành, mà đó là sự say mê, khát khao sống đẹp, sống trong tình yêu:

“Ta muốn ôm

Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu

Ta muốn thâu trong một cái hôn chiều

Và non nước, và cây. Và cỏ rạng”.

Khát khao được yêu, được sống cuồn cuộn trào dâng trong tim nhà thơ qua điệp từ “ta muốn”. Hàng loạt  cảnh vật cứ hiển hiện, cứ thôi thúc tình yêu và nỗi khát khao được ôm, được riết, được thâu tất cả vào lòng của tác giả. Với việc sử dụng nhiều động từ diễn tả tâm trạng của nhà thơ, tác giả như chưa thỏa mãn được cái khát khao của mình. Nhà thơ đã bật lên cái sự thèm muốn ấy như một sự gào thét đến lạc giọng:

Xem thêm:  Hãy giải thích và bình luận ý kiến sau đây của Thạch Lam: "Đối với tôi, văn chương không phải là một cách đem đến cho người đọc sự thoát li hay sự quên; ..., vừa làm cho lòng người được thêm trong sạch và phong phú hơn"

“Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi”

Sự thèm muốn ấy của ông chính là một sự cuồng si, muốn chiếm đoạt, muốn giữ lấy cho riêng mình, muốn xuân ở lại mãi, xuân bất tử, mùa xuân của tuổi trẻ. Nhưng ông đã ý thức rất rõ về thời gian, về sự xuất hiện của tuổi trẻ có một lần. Bởi vậy, ông gấp gáp, “vội vàng”, vội vàng để kịp yêu thật nhiều, yêu thật say thiên nhiên, vạn vật, con người, một sự “vội vàng” đáng trân trọng.

Bài thơ mang đến cho người đọc nhiều cảm xúc. Bức tranh thiên nhiên, bức tranh mùa xuân thật đẹp, thật đáng yêu. Thời gian ngoài kia là vô tận, thời gian của đời người là có hạn. Tuổi trẻ sẽ trôi qua mau. Hãy sống thật đẹp, hãy yêu và trân trọng cái đẹp quanh ta và cái đẹp từ chính cuộc sống của mỗi người để cho cuộc sống đó ý nghĩa hơn. Đó cũng chính là chủ đề tư tưởng của bài thơ “vội vàng”, một bài ca tình yêu cuộc sống giàu ý nghĩa nhân văn.

Tuấn Đức