Phân tích bài thơ Con cò của nhà thơ Chế Lan Viên

Đề bài: Phân tích bài thơ Con cò của nhà thơ Chế Lan Viên.

Bài làm

Trong kho tàng văn học Việt Nam có nhiều câu tục ngữ, ca dao, dân ca mang hình ảnh con cò. Con cò lặn lội bờ ao, con cò bay lả bay la,… Hình ảnh con cò ngày càng trở nên quen thuộc và có tính hình tượng cao. Chế Lan Viên có bài thơ Con cò viết vào năm 1962. Là nhà thơ, là người yêu văn học, chất dân ca như ngấm vào trong máu, chảy trong huyết quản của ông, bài thơ Con cò mang âm điệu đồng dao, nhịp thơ, giọng thơ mang âm hưởng ca dao, dân ca, nhẹ nhàng, đằm thắm, thể thơ tự do đan xen những câu dài ngắn như lời ru ngọt ngào, trầm bổng, chắp cánh ước mơ cho con của người mẹ hiền.

Bài thơ gồm ba đoạn. Đoạn mở đầu là hình ảnh người mẹ bế con trên tay với bao nhiêu sự yêu thương, âu yếm:

Con còn bế trên tay

Con chưa biết con cò

Nhưng trong lời mẹ hát

Có cánh cò đang bay

phan tich bai tho con co cua nha tho che lan vien - Phân tích bài thơ Con cò của nhà thơ Chế Lan Viên

Phân tích bài thơ Con cò

điệu ru “Cò lả” quen thuộc của mẹ đã đưa cánh cò bay vào giấc ngủ của con.

Con êm ấm trong vòng tay mẹ, mẹ bỗng thương con cò trong ca dao lận đận, phải kiếm ăn một mình:

Có một mình, cò phải kiếm lấy ăn

Xem thêm:  Cảm nhận của em về nhân vật bé Thu trong tác phẩm Chiếc lược ngà

Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ

Kiếm ăn một mình thân cò bé nhỏ phải gặp biết bao khó khăn. Với mẹ, con là tất cả, những gì ngọt ngào, yêu thương nhất mẹ luôn dành cho con. Mẹ bảo bọc, yêu thương, nâng giấc, cho con dòng sữa ngọt ngào:

Ngủ yên! Ngủ yên! Ngủ yên!

Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng!

Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân.

Con chưa biết con cò, con vạc

Con chưa biết những cành mềm mẹ hát

Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.

Hình ảnh con cò, con vạc, cành mềm là chất liệu lấy từ ca dao khiến lời thơ gần gũi, gợi hình ảnh rất đỗi đời thường của mẹ với con mà lại thể hiện tình thương con lại bao la biết bao. Con còn ngây thơ chưa biết những khó khăn, hoạn nạn có thể sẽ gặp trong cuộc đời như cái cành mềm làm con cò đáng thương ngã xuống ao.

Ở đoạn thơ tiếp theo cho thấy những lời ru của mẹ đã dẫn con vào giấc ngủ, lòng mẹ lại thầm mong con lớn khôn, đến trường đi học:

Ngủ yên! Ngủ yên! Ngủ yên!

Con khôn lớn, con theo cò đi học,

Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân.

Mẹ cũng mong tâm hồn con được chắp cánh, con làm thi sĩ, luôn vươn xa như cánh cò bay hoài không nghỉ, cuộc đời nhiều sáng tạo:

Xem thêm:  Nhân dịp ngày 20 tháng 11, lớp em có tổ chức cuộc thi viết báo tường. Em hãy viết một bài văn nghị luận với chủ đề: Nhớ ơn thầy cô

Lớn lên, lớn lên, lớn lên…

Con làm gì?

Con làm thi sĩ!

Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ

Trước hiên nhà

Và trong hơi mát câu văn…

Mẹ đã mong con nối nghiệp cha, viết tiếp lên những câu chuyện về hình tượng cánh cò, đóng góp thêm cho sự phong phú của kho tàng văn học Việt Nam.

Ở khổ thơ cuối bài, tình yêu con của người mẹ đã hóa thân vào cánh cò. Người mẹ dù có phải lên rừng xuống bể, trải qua bao nhiêu khó khăn, gian khổ cũng vẫn luôn ở bên con, che chở cho con:

Dù ở gần con

Dù ở xa con

Lên rừng xuống bể,

Cò sẽ tìm con

Cò mãi yêu con

Con dù lớn vẫn là con của mẹ

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con.

Lời ru con của mẹ dặt dìu, tha thiết, con sẽ ngày một lớn lên nhưng “Con dù lớn vẫn là con của mẹ”. Điều mẹ khẳng định như một chân lý, mẹ sẽ luôn là chỗ dựa vững chắc cho cuộc đời con.

Rồi người mẹ ấy lại như xa xăm nhìn về phía chân trời, góc bể, tìm một cánh cò mải miết kiếm ăn, thoảng chút bâng khuâng trong lời ru con:

À ơi!

Một con cò thôi,

Con cò mẹ hát

Cũng là cuộc đời

Vỗ cánh qua nôi.

Bài thơ Con cò của nhà thơ Chế Lan Viên gợi cho người đọc nhiều suy nghĩ. Trong cuộc đời của mỗi con người thường trải qua nhiều khó khăn thử thách nhưng mỗi người lớn lên đều có tình yêu thương bao la của người mẹ, tình yêu thương ấy chắp cánh cho con bay cao, bay xa đến với những ước mơ đẹp. Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng động lòng trắc ẩn mỗi khi tác giả nhắc đến cánh cò, một hình tượng quen thuộc trong tục ngữ, ca dao Việt Nam, chạnh lòng nghĩ đến những thân phận nhỏ bé, kém may mắn trong xã hội, nhất là những ai sinh ra, lớn lên không có bàn tay vỗ về yêu thương của mẹ.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lân

Tuấn Đức